W skrócie
- Rozmowy Iranu z katarskimi mediatorami zakończyły się bez przełomu, ale kontakty trwają, a projekt propozycji krąży między stronami. [1]
- Donald Trump grozi nowymi uderzeniami, a Iran ostrzega, że kolejna wojna może trwać dłużej. [2]
- Brent kosztuje powyżej 100 dolarów, choć eksport z Zatoki się odbudował, bo na rynku utrzymuje się premia za ryzyko wojny. [3][4]
Co się stało
Irańscy negocjatorzy wyjechali w niedzielę 1 listopada. Według osoby znającej przebieg rozmów nie miało to związku z problemami w negocjacjach. Rzecznik irańskiego MSZ Esmaeil Baghaei przyznał, że sprawa jest „złożona”. Podstawą pozostaje siedmiopunktowy plan Iranu, który teraz skrócono tak, by można go było wdrożyć „w dwa dni”. [1]
Plan przewiduje koniec amerykańskiej blokady irańskich portów, otwarcie cieśniny Ormuz, zgodę USA na sprzedaż irańskiej ropy i uchylenie nowych sankcji, a dopiero potem rozmowy o innych kwestiach. Trump odrzucił go we wrześniu. Baghaei odpowiedział „nie” na pytanie o wywóz wysoko wzbogaconego uranu za granicę. [1] Katar próbuje też wynegocjować uwolnienie ponad 6 mld dolarów irańskich aktywów. [6]
Trump powiedział na wiecu w Iowa, że być może będzie musiał dać Teheranowi „młot”. Rzecznik irańskiej armii Mohammad Akraminia odparł, że nowa wojna może potrwać dłużej niż poprzednia. Według Axios Benjamin Netanjahu naciskał w rozmowie z Trumpem na uderzenia zaraz po wyborach, a Trump wolał dać szansę negocjacjom. [2]
Kontekst
Wojna zaczęła się 28 lutego od uderzeń USA i Izraela. Iran zamknął cieśninę Ormuz, a USA blokują irańskie porty. [1] Trump zapowiedział, że nie zaatakuje przed wyborami z 3 listopada, ale nie wyklucza działań po nich. [1] Irańskie źródła uważają nowy atak za bardziej prawdopodobny niż porozumienie. [1]
Skutki odczuły państwa Zatoki. Według raportu IISS przed rozejmem z 8 kwietnia 12 państw regionu stanęło w obliczu 4670 irańskich dronów i ponad 1400 rakiet balistycznych, a jedno z cytowanych szacunków wycenia szkody w infrastrukturze energetycznej nawet na 58 mld dolarów. [5] W ostatnich tygodniach drony lub rakiety trafiły dziesiątki tankowców, a w piątek w Zatoce niezidentyfikowane obiekty trafiły w katarski gazowiec. [4][1]
W poniedziałek ropa potaniała o 3–4% na nadziejach związanych z mediacją. [1][3] Tekst OilPrice z 1 listopada podawał Brent powyżej 116 dolarów, a tekst z 2 listopada 109,82 dolara. [3][4] Model JP Morgan wskazuje wartość godziwą na poziomie 94 dolarów, a szef MAE Fatih Birol nie widzi „wiarygodnej ścieżki” powrotu rynku do stanu sprzed wojny w przyszłym roku. [4]
Kluczowe pytanie
Czy po wyborach w USA Waszyngton wybierze skróconą ścieżkę dyplomatyczną, czy nową rundę uderzeń?
Zdecyduje o tym kolejność kroków. Iran chce rozmawiać o programie nuklearnym dopiero po spełnieniu swoich warunków [1], a Trump mówi o „jednym czy dwóch” celach, które trzeba jeszcze „załatwić”. [2]
Scenariusze
To nasza ocena, a nie prognoza ze źródeł.
Bazowy Rozmowy przez pośredników trwają bez przełomu, przy kolejnych groźbach i incydentach na morzu. Ceny ropy pozostają wysokie i zmienne.
Optymistyczny Skrócony plan staje się podstawą częściowego porozumienia, które otwiera Ormuz i kończy blokadę. Premia wojenna spada, choć ubezpieczenia i frachty nie muszą szybko wrócić do normy.
Pesymistyczny USA lub Izrael wznawiają uderzenia, a Iran odpowiada, także poza regionem, jak zapowiada. Infrastruktura w Zatoce znów jest zagrożona, a ceny ropy rosną.
Co to oznacza dla Polski
Najbardziej bezpośrednim kanałem są ceny paliw. OilPrice pisze o niedoborze oleju napędowego i rekordowych cenach diesla dla kierowców. [4] Materiały nie podają jednak danych o polskim rynku. Naszym zdaniem warto obserwować ceny diesla i to, czy nowa eskalacja nie odciągnie uwagi USA od Europy.
Źródła
- Iran says contacts over ending war continue as talks end with no breakthrough – Al-Monitor / Reuters, 2026-11-02
- Iran warns new war could last longer after Trump threatens strikes – Al-Monitor / AFP, 2026-11-01
- Oil Prices Slide 3% as Hopes for Iran Peace Deal Grow – OilPrice, 2026-11-02
- Oil Prices No Longer Follow Headlines – OilPrice, 2026-11-01
- Gulf states must rethink trillion-dollar defence in light of US-Iran war, says report – The Guardian, 2026-10-30
- Negotiators ‘braced for worst’ over US-Iran talks to reopen strait of Hormuz – The Guardian, 2026-11-01